Kısa Çalışma Ödeneği

Kısa Çalışma Ödeneği

Kısa Çalışma Ödeneği (KÇÖ), bir işyerinde faaliyetin geçici olarak durması veya önemli ölçüde azalması hâlinde çalışanların gelir kaybını azaltmak için uygulanan bir İŞKUR desteğidir. Bursa Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü, Covid-19 nedeniyle dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumlar kapsamında zorlayıcı sebep gerekçesiyle uygulanan kısa çalışma süresinin bir ay uzatılmasına ilişkin işlemleri yürütmektedir.

Bu sayfada uzatma kararının kapsamı, yararlanma şartları, ödeme kuralları ve kısa çalışma döneminde uyulması gereken esaslar, İş Kurumunun resmî açıklamalarına göre özetlenmiştir.

Kısa Çalışma Ödeneği Hangi Durumda Uygulanır?

Kısa çalışma; genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ile zorlayıcı sebepler nedeniyle işyerinde haftalık çalışma süresinin geçici olarak önemli ölçüde azalması veya faaliyetin tamamen durması hâlinde gündeme gelir. Covid-19 sürecinde kısa çalışma, dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumlar kapsamında zorlayıcı sebep gerekçesiyle uygulanmıştır.

Uzatma Kararının Yasal Dayanağı Nedir?

30 Haziran 2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 29/6/2020 tarihli ve 2706 sayılı Karar ile daha önce uygulanan kısa çalışma süresi bir ay uzatılmıştır. Uzatma yeni bir hak sahipliği doğurmaz; mevcut durumun bir ay süreyle devam ettirilmesini sağlar.

Hangi İşyerleri ve İşçiler Uzatmadan Yararlanır?

Zorlayıcı sebep gerekçesiyle 30/6/2020 tarihine kadar, bu tarih dahil, kısa çalışma başvurusunda bulunmuş ve bu uygulamadan yararlanmış olan işyerlerinde süre bir ay uzatılmıştır. Uzatma, daha önce yararlanan aynı işçiler için ve haftalık kısa çalışma süresini aşmamak kaydıyla geçerlidir.

Örneğin bir işyerinde A, B ve C isimli üç işçi için Mart, Nisan ve Mayıs aylarında haftalık kısa çalışma süresi 30/45 oranında bildirim yapılmışsa, aynı kişiler için 1 Temmuz 2020 tarihinden itibaren bir ay daha yararlanılabilecektir. Süreyi azaltmak isteyen işverenler güncelleme talebinde bulunabilir. Uzatılan dönemde yeni bir işçi ilave edilmesi veya haftalık sürenin artırılması mümkün değildir.

Uzatma İçin Başvuru Yapılması Gerekir mi?

Uzatma işlemi, şartları taşıyan işyerleri için İŞKUR tarafından otomatik olarak yapılır; hem işverenlerin hem de işçilerin başvuru yapmasına gerek yoktur. Uzatmadan yararlanmak istemeyen işverenler bu durumu bağlı oldukları İŞKUR birimine yazılı veya elektronik ortamda en seri şekilde bildirmelidir.

Uzatma dönemi için yeni bir uygunluk tespiti yapılmaz; prim ödeme süreleri bakımından hak kazanma şartlarının sağlanıp sağlanmadığı da yeniden kontrol edilmez.

Ödeme Tutarı, Ödeme Zamanı ve Sağlık Sigortası

Uzatılan dönemde de gün başına, daha önce ödenen günlük tutar kadar ödeme yapılır; ilk bir haftalık süre için de kısa çalışma ödeneği ödenebilir. Ödemeler, ilişkin olduğu ayı izleyen ayın beşinde gerçekleştirilir. Ödeme tarihini öne çekmeye Bakan yetkilidir.

Uzatılan dönemde genel sağlık sigortası primleri ödenmeye devam eder. Kısa çalışma ödeneği süresi hak edilmiş işsizlik ödeneği süresinden mahsup edilmez; kalan işsizlik ödeneği süresini aşmamak kaydıyla bu işçiler de uzatılan dönemde yararlanabilir. Ancak kısa çalışma döneminde işten çıkanlar veya emekli olanlar uzatmadan yararlanamaz.

İşçi Çıkarma ve Yeni İşçi Alımı Kuralları

Kısa çalışma döneminde işverenlerin işten çıkış işlemi yapmaması gerekir. Aşağıdaki işten çıkış kodlarından biriyle çıkış yapılmışsa bu tarih itibarıyla kısa çalışma bitiş tarihi güncellenir ve oluşan fazla ödemeler işverenden tahsil edilir.

  • 01 - Deneme süreli iş sözleşmesinin işverence feshi
  • 04 - Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi
  • 15 - Toplu işçi çıkarma
  • 22 - Diğer nedenler
  • 26 - Disiplin kurulu kararı ile fesih
  • 27 - İşveren tarafından zorunlu nedenlerle ve tutukluluk nedeniyle fesih
  • 28 - İşveren tarafından sağlık nedeni ile fesih
  • 32 - 4046 sayılı Kanunun 21. maddesine göre özelleştirme nedeni ile fesih
  • 34 - İşyerinin devri, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedeniyle fesih

7222 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 26 Mart 2020 öncesindeki çıkış işlemleri dikkate alınmaz. Kısa çalışma döneminde yeni işçi alımı yerine kısa çalışma uygulanan kişilerin işe başlatılması gerekir; teknik veya yasal zorunluluk hâlinde yeni işçi de işe başlatılabilir. İflas eden veya tasfiye hâlinde olan firmaların kısa çalışma talebi sonuçlandırılamaz ve kısa çalışma bitiş tarihi işyeri için aynı olmalıdır.

Kullanılan Dilekçeler ve Bildirim Tabloları

Süreçte kullanılan dilekçe örnekleri ile bildirim tabloları aşağıda listelenmiştir.

BelgeKullanım amacı
EK-1 KÇÖ Talepten Vazgeçme DilekçesiKısa çalışma talebinden vazgeçme bildirimi
EK-2 KÇÖ Ödeme Sonlandırma (Ara Verme) DilekçesiÖdemenin sonlandırılması veya ara verilmesi talebi
Bildirim Excelsi (Ödeme Listesi)Aylık ödeme bildirimlerinin hazırlanması
Oran Bildirim Excelsi ve KÇÖ Oran Hesaplama ModülüHaftalık kısa çalışma oranlarının hesaplanması
Nakdi Ücret Desteği BroşürüNakdi ücret desteği şartları ve başvuru işlemleri

Nakdi Ücret Desteği ve Statü Kuralı

Nakdi ücret desteğinden yararlanabilmek için kısa çalışma ödeneğine hak kazanılmamış olması gerekir; kısa çalışma ödeneği ödenen dönem için nakdi ücret desteği ödenemez. Emekli olanlar emekli olduğu tarih itibarıyla, işyerinden ayrılanlar ayrıldığı tarih itibarıyla, silah altına alınanlar veya kanundan doğan çalışma ödevi nedeniyle işinden ayrılanlar ayrıldığı tarih itibarıyla listelerden düşer; geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlananlar bu süre boyunca kısa çalışma ödeneğinden faydalanamaz.

Özetle kısa çalışma ödeneği, şartları taşıyan işyerlerinde çalışanların gelir kaybını azaltmayı amaçlayan geçici bir uygulamadır; uzatma döneminde hak sahipliği otomatik devam eder, ödemeler izleyen ayın beşinde yapılır ve işten çıkarma kurallarına uyulması zorunludur. İşverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan ödemeler yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilir. Bursa ilindeki işyerleri, başvuru durumlarına ilişkin bilgiyi Bursa Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü ile iletişime geçerek öğrenebilir.